Drinkwaterfontein kopen: Waarom gemeenten nu moeten handelen en rekening moeten houden met bedrijfszekerheid

Wie vandaag een drinkwaterfontein wil kopen , kiest niet alleen voor een nieuw inrichtingsobject voor een marktplein, park of schoolplein. Het gaat om moderne publieke dienstverlening, gemeentelijke hittebestrijding, laagdrempelige toegang tot drinkwater en een betrouwbare infrastructuur op lange termijn.

De Europese drinkwaterrichtlijn verplicht lidstaten om de toegang tot drinkwater voor iedereen te verbeteren of te waarborgen. Waar technisch haalbaar, moeten hiervoor ook binnen- en buitenvoorzieningen op openbare plekken worden ingericht. De concrete uitvoering verloopt via de respectievelijke nationale regelgeving.

Duitsland heeft dit principe expliciet opgenomen in § 50 van de Wasserhaushaltsgesetz: tot de openbare watervoorziening als taak van algemeen belang behoort ook het beschikbaar stellen van drinkwater uit het leidingnet op openbare plaatsen via binnen- en buitenvoorzieningen – voor zover dit technisch haalbaar, naar behoefte en met inachtneming van de lokale omstandigheden proportioneel is. Er is dus geen algemene verplichting om op elke straathoek een drinkwaterfontein te plaatsen. Er is echter wel een duidelijk wettelijk en politiek kader voor steden, gemeenten en waterbedrijven.

Voor publieke opdrachtgevers is de doorslaggevende vraag daarom steeds minder of er drinkwater in de openbare ruimte moet worden aangeboden, maar hoe dit veilig, economisch en met zo min mogelijk administratieve lasten kan worden gerealiseerd.

Een drinkwaterfontein kopen betekent ook de volledige exploitatie inkopen

Een drinkwaterfontein moet niet alleen op de dag van de opening functioneren. Hij moet ook na langere periodes van weinig gebruik, tijdens zomerse hitte, in de winter, na reinigingswerkzaamheden en onder de belasting van een drukbezochte openbare locatie betrouwbaar kunnen werken. Sinds de wetswijziging van 2023 hebben enkele nieuwe producenten van drinkwaterfonteinen de markt betreden – echter zonder ervaring en expertise op dit belangrijke gebied. Dat horen we helaas steeds vaker van geïnteresseerden die na een goedkope aankoop nu op zoek zijn naar een doordachte oplossing.

Want: openbare drinkwaterfonteinen vallen onder de drinkwaterwetgeving en staan onder toezicht van de bevoegde gezondheidsdienst. De verantwoordelijkheid voor een correcte werking, het naleven van de eisen en de noodzakelijke operationele maatregelen ligt bij de betreffende exploitant. De BLAG De richtlijn van het Umweltbundesamt adviseert bovendien een gestructureerde eigen controle en het bijhouden van een logboek.

Het DVGW-werkblad W 274 behandelt daarom niet alleen de technische constructie. Het omvat de behoeftebepaling, locatiekeuze, planning, realisatie, exploitatie en de eigen controle van openbare drinkwaterfonteinen. Juist deze levenscyclusbenadering zou de basis moeten vormen voor elke inkoopbeslissing.

Een ogenschijnlijk goedkope drinkwaterfontein kan op lange termijn duur uitvallen als er na aankoop extra kosten ontstaan voor:

• stroomaansluiting en grondwerk,
• winterafsluiting en herinbedrijfstelling,
• reinigings- en controlerondes,
• waterbemonsteringen,
• documentatie en verslaglegging,
• corrosie- of vandalismeschade,
• moeilijk verkrijgbare reserveonderdelen,
• ongeplande bezoeken op locatie en storingsoplossingen.

De aanschafprijs is daarom slechts een deel van de werkelijke kostenefficiëntie. Doorslaggevend zijn de totale kosten en risico's gedurende de gehele gebruiksduur.

Drinkwaterfonteinen plannen: acht vragen vóór de aanschaf

Wie een drinkwaterfontein wil plannen , moet vóór de productkeuze de operationele randvoorwaarden in kaart brengen.

1. Wie gebruikt de drinkwaterfontein?

Een drinkwaterfontein op een schoolplein heeft andere vereisten dan een toestel in een voetgangerszone, op een speeltuin, voor een gemeentehuis of aan een toeristische boulevard. Gebruikersfrequentie, leeftijdsgroepen, toegankelijkheid en de mogelijkheid om drinkflessen te vullen bepalen de juiste uitvoering.

2. Wie neemt de verantwoordelijkheid als exploitant op zich?

Al in de planningsfase moet vaststaan welke instantie de reiniging, visuele controles, technisch onderhoud, bemonstering, documentatie en communicatie met de gezondheidsdienst op zich neemt. Onduidelijke verantwoordelijkheden leiden later vaak tot onnodige inspanningen. (De Bach-hygiëne-monitoring vergemakkelijkt hierbij enkele stappen.)

3. Hoe worden de wateraansluiting en afvoer geregeld?

Naast de drinkwaterleiding moet er rekening worden gehouden met waterdruk, leidingtrajecten, terugstroombeveiliging, drainage en eventueel de aansluiting op het riool. De afvoer mag niet leiden tot plassen, slipgevaar of hygiënisch problematische situaties.

4. Hoe wordt stagnatie voorkomen?

Stilstaand water is een van de belangrijkste operationele risicofactoren. Automatische spoelingen en inzichtelijke doorstroomgegevens kunnen de beheerder helpen om stagnatietijden te beperken en afwijkingen vroegtijdig op te sporen. (Dit is eenvoudig aan te tonen met de Bach-hygiënebewaking.)

5. Moet het drinkwaterpunt seizoensgebonden of het hele jaar door worden gebruikt?

Een seizoensgebonden afsluiting lijkt in eerste instantie eenvoudig. Het brengt echter extra organisatorische lasten met zich mee voor het buiten gebruik stellen, opnieuw opstarten, afstemming en eventuele aanvullende inspecties. Een vorstbestendige werking gedurende het hele jaar kan dit proces vereenvoudigen, mits de locatie en het exploitatieconcept hiervoor geschikt zijn.

6. Is toegankelijk gebruik mogelijk?

Het drinkwaterpunt moet zo zelfstandig mogelijk kunnen worden gebruikt door kinderen, volwassenen, ouderen en rolstoelgebruikers. Hierbij moet niet alleen worden gekeken naar de hoogte van het tappunt, maar ook naar de bereikbaarheid, de bewegingsruimte en de bediening.

7. Is het materiaal bestand tegen de locatie op de lange termijn?

Strooizout, lucht met chloriden, intensieve reiniging, vocht, vorst en vandalisme stellen hoge eisen aan de buitenkant. Op blootgestelde locaties kan een uitvoering van extra corrosiebestendig V4A-roestvrij staal op de lange termijn economischer zijn dan een goedkopere standaardoplossing.

8. Hoe worden de werking en hygiëne gedocumenteerd?

Een analoog drinkwaterpunt levert de beheerder nauwelijks informatie op. Pas bij een klacht, een afwijkend monster of een zichtbaar defect begint het zoeken naar de oorzaak. Een digitaal bewaakt systeem kan daarentegen continu de temperatuur, doorstroom, het verbruik en de operationele status documenteren.

Aquadona: marktkennis vermindert verkeerde beslissingen

Het team van Aquadona kijkt in 2026 terug op 12 jaar gespecialiseerde markt- en marketingexpertise op het gebied van drinkwaterinstallaties en openbare drinkwaterpunten.

Deze ervaring is van bijzondere waarde voor publieke opdrachtgevers. Tussen een eerste projectidee en een duurzaam functionerend drinkwaterpunt liggen immers talloze technische, hygiënische, organisatorische en aanbestedingsrelevante beslissingen.

Aquadona kent verschillende fabrikanten, constructieprincipes, materialen, exploitatiemodellen en typische zwakke punten. Hierdoor kunnen eisen vroegtijdig worden gestructureerd, ongeschikte oplossingen worden uitgesloten en de werkelijk passende uitvoering worden gekozen.

Het advies stopt niet bij de vraag naar kleur of design. Het omvat onder andere:

• Locatie en gebruikersprofiel,
• Wateraansluiting en afvoer,
• Hygiëne- en spoelconcept,
• Seizoensgebonden of jaarrond exploitatie,
• Toegankelijkheid,
• Corrosie- en vandaalbestendigheid,
• Bestek en productdocumentatie,
• Hygiënebewaking,
• Subsidiecontrole,
• installatie en latere exploitatie.

Deze combinatie van marktoverzicht, planningservaring en technische productontwikkeling maakt van Aquadona een bijzonder veelzijdige partner voor openbare drinkwaterprojecten.

BACH van myBach: De drinkwaterfontein voor de Smart City

De BACH is niet zomaar ontwikkeld als watertappunt. Het is ontworpen als een integraal systeem voor steden, gemeenten, waterbedrijven, scholen en andere openbare instanties.

Dit model combineert een robuuste constructie, hygiënische bedrijfsfuncties, toegankelijkheid, optionele energie-autarkie en digitale hygiënebewaking. Aquadona positioneert de BACH als de eerste Duitse drinkwaterfontein met Smart City-geschikte monitoring.

DVGW-conformiteit en hygiënisch ontwerp

De BACH beschikt over de "DVGW-conformiteitsverklaring voor hygiëne". Daarnaast zijn er drinkwatergeschikte en DVGW-gecertificeerde watervoerende componenten, een geïntegreerde terugstroombeveiliging, automatische hygiënespoelingen, contactloze sensorbediening en een constructieve bescherming van de uitloop tegen externe verontreiniging.

De automatische spoelfunctie helpt stilstaand water te verminderen. De contactloze bediening voorkomt onnodig handcontact met bedieningselementen. Een goed toegankelijke revisieopening vergemakkelijkt bovendien het onderhoud en de controle.

Voor beheerders betekent dit niet alleen meer technische zekerheid. Documentatie en transparante constructiekenmerken vergemakkelijken ook de afstemming met waterbedrijven, gespecialiseerde planners en gezondheidsinstanties.

Hygiënebewaking: Controle in plaats van onderbuikgevoel

De hygiënebewaking is het centrale Smart City-kenmerk van de BACH. Het verstuurt hygiëne- en bedrijfsrelevante gegevens naar een browsergebaseerde gebruikersinterface. De beheerder kan op afstand onder andere inzien:

• hoeveel water er is verbruikt,
• welke watertemperaturen er zijn geregistreerd,
• welke status het systeem meldt,
• of vastgestelde drempelwaarden zijn overschreden.

Afhankelijk van de configuratie zijn er tabel- en grafiekweergaven, waarschuwingen en exporteerbare rapporten beschikbaar. Hierdoor zijn het gebruik, de temperatuurverlopen en de bedrijfstoestanden niet pas bij een storing zichtbaar, maar continu inzichtelijk.

De monitoring meet geen bacteriën en vervangt noch voorgeschreven wateronderzoeken, noch besluiten van de gezondheidsdienst. Het levert echter wel belangrijke bedrijfsindicatoren. Een ongewoon lage doorstroming, langere perioden zonder waterbeweging of verhoogde temperaturen kunnen vroegtijdig worden herkend en beoordeeld. Bovendien is de BACH vanaf 2027 uit te breiden met een module die uw drinkwater steriliseert. Daarmee bent u als beheerder en zijn de gebruikers verzekerd van maximale veiligheid.

Dit sluit aan bij het concept van risicogebaseerd drinkwaterbeheer: risico's moeten niet uitsluitend door achteraf uitgevoerde eindcontroles, maar door systematische observatie, documentatie en passende maatregelen worden beheerst. Het Umweltbundesamt benadrukt uitdrukkelijk het belang van operationele metingen, duidelijke maatregelen en een sluitende documentatie.

Voor de beheerder levert dit een doorslaggevend voordeel op: hij krijgt zekerheid en controle zonder dat hij dagelijks persoonlijk bij elke drinkwatertap langs hoeft te gaan.

Energieautarkisch - zonder afhankelijkheid van zon of stroomnet

De BACH kan optioneel energieautarkisch worden gebruikt. Hierbij wordt de benodigde elektrische energie opgewekt door waterbeweging of de aanwezige waterdruk.

In tegenstelling tot een zonne-energieoplossing is deze stroomvoorziening niet afhankelijk van zonlicht of de oriëntatie van de locatie. Tegelijkertijd is een extra externe stroomaansluiting niet nodig. Dit vermindert, afhankelijk van de locatie, de kosten voor grondwerk, planning en aansluiting.

Welke variant technisch en economisch het meest geschikt is, moet worden bepaald op basis van de beoogde locatie, de gebruikersfrequentie, het spoelconcept en de lokale doelstellingen voor waterbesparing.

Optioneel jaarrondgebruik

De BACH is verkrijgbaar als seizoensmodel en als vorstbestendige uitvoering voor het hele jaar. Hiermee kan de beheerder kiezen tussen een klassiek seizoensgebonden concept en een permanente beschikbaarheid van drinkwater - ook bij temperaturen onder nul.

Jaarrondgebruik kan de inspanning voor winterafsluiting, herinbedrijfstelling, afspraken en extra operationele maatregelen verminderen. Welke onderzoeken en goedkeuringen vereist zijn, moet altijd worden afgestemd met de bevoegde gezondheidsdienst en de lokale instanties.

V4A-roestvrij staal voor locaties met strooizout

De BACH is verkrijgbaar in verschillende roestvrijstalen varianten. Voor locaties met een verhoogde chloride- of zoutbelasting kan worden gekozen voor een uitvoering van extra corrosiebestendig V4A-roestvrij staal.

Dit is bijvoorbeeld relevant bij wegen, stations, voetgangersgebieden, kustlocaties of plekken waar intensief wordt gestrooid in de winter. De robuuste, vandaalbestendige constructie is ontworpen voor langdurig gebruik in de openbare ruimte.

Toegankelijk en individueel vorm te geven

De BACH is drempelvrij ontworpen en kan zowel worden gebruikt om direct uit te drinken als om meegebrachte flessen te vullen. Contactloze bediening, een duidelijke gebruikersinstructie en de aanpasbare constructie vergemakkelijken het gebruik voor verschillende leeftijds- en gebruikersgroepen.

Ook qua vormgeving hoeft een drinkwatertap geen vreemd element in het stadsbeeld te zijn. De buitenkant, kleur, belettering, stadswapens en technische aansluitingen kunnen worden aangepast aan de wensen van de opdrachtgever. Hierdoor verandert een technische installatie in een zichtbaar onderdeel van de gemeentelijke identiteit.

Hygiëne bij openbare drinkwaterfonteinen: veiligheid is een proces

Bij het onderwerp hygiëne bij openbare drinkwaterfonteinen is het niet voldoende om enkel naar één functie of certificaat te verwijzen.

Een hygiënisch veilige werking ontstaat door het samenspel van:

• materialen die geschikt zijn voor drinkwater,
• vakkundige installatie,
• bescherming tegen terugstroming,
• het vermijden van onnodige stagnatie,
• regelmatige reiniging,
• visuele controles en functietests,
• afgestemde wateranalyses,
• duidelijke verantwoordelijkheden,
• volledige documentatie.

De hygiëne-monitoring van BACH voegt een digitale controlelaag toe aan deze organisatorische en technische maatregelen. Het maakt operationele statussen inzichtelijk en creëert een betrouwbare gegevensbasis voor onderhoud, interne controles en overleg met de bevoegde instanties.

Juist voor beheerders van meerdere locaties is dit cruciaal. In plaats van elke drinkwaterfontein volgens een star tijdschema te controleren, kunnen afwijkingen worden geprioriteerd en bezoeken op locatie gerichter worden gepland. Digitale gegevens vervangen de plichten van de beheerder niet, maar maken de uitvoering ervan gestructureerder, transparanter en beter aantoonbaar.

Subsidie voor drinkwaterfonteinen: controleer de financiering vóór aanvang van het project

De subsidie voor drinkwaterfonteinen moet niet pas worden onderzocht wanneer het product al is geselecteerd en besteld.

Subsidiemogelijkheden zijn afhankelijk van de deelstaat, de aanvrager, de locatie, het projectdoel en het betreffende subsidieprogramma. Drinkwaterfonteinen kunnen als zelfstandige maatregel of als onderdeel van grotere projecten in aanmerking komen, bijvoorbeeld op het gebied van:

• gemeentelijke hittebestrijding,
• klimaatadaptatie,
• duurzame stedelijke ontwikkeling,
• herinrichting van openbare ruimtes,
• gezondheidsbevordering,
• school- en wijkontwikkeling,
• verbetering van de toegang tot drinkwater.

Omdat subsidievoorwaarden en aanvraagperiodes regelmatig veranderen, is een individuele toetsing noodzakelijk. Aquadona werkt hiervoor samen met het gespecialiseerde subsidiebureau DGF. Zij ondersteunen publieke opdrachtgevers bij het zoeken naar geschikte programma's, het toetsen van de subsidiabiliteit, het voorbereiden van aanvragen en – afhankelijk van de opdracht – bij de begeleiding tot aan de uitbetaling en de verantwoording.

Een vroegtijdige subsidietoets kan niet alleen de financiële last verlagen. Het kan ook invloed hebben op de projectomvang, de planning, de locatiekeuze, de technische uitvoering en de benodigde aanbestedingsdocumenten.

Niet de laagste prijs is doorslaggevend, maar de laagste totale kosten

Bij de keuze voor een drinkwaterfontein moeten publieke opdrachtgevers kijken naar de totale levenscycluskosten:

Aanschaf + grondwerk + aansluitingen + water en energie + reiniging + bemonstering + onderhoud + winterbedrijf + documentatie + reserveonderdelen + storingsoplossing.

Precies op dit punt toont zich het economische voordeel van de BACH. De combinatie van duurzaam roestvrij staal, optioneel gebruik gedurende het hele jaar, autonome energievoorziening, automatische hygiënespoeling, onderhoudsvriendelijk ontwerp en digitaal beheer kan de kosten voor personeel, aansluiting en administratie verlagen.

De concrete besparing hangt altijd af van de locatie en de gekozen variant. Het belangrijkste voordeel is echter onafhankelijk daarvan: bedrijfsrisico's worden eerder zichtbaar en beslissingen zijn beter onderbouwd.

Voor burgemeesters, waterbeheerders, gezondheidsdiensten, inkoopafdelingen en gebouwbeheerders is dit cruciaal. Een goede drinkwaterfontein moet niet alleen functioneren. De aanschaf en het beheer ervan moeten technisch, economisch en organisatorisch verantwoord zijn.

Tot slot: koop nu een drinkwaterfontein en maak op lange termijn de juiste keuze

De uitbreiding van de openbare drinkwatervoorziening wordt in heel Europa gestimuleerd en is in Duitsland uitdrukkelijk onderdeel van de publieke dienstverlening. Steden, gemeenten, waterbedrijven en openbare instellingen moeten daarom niet wachten op de volgende hittegolf of een plotselinge politieke eis.

Wie tijdig plant, kan locatie, budget, subsidiemogelijkheden, beheerorganisatie en technische vereisten perfect op elkaar afstemmen.

Aquadona combineert gespecialiseerde marktkennis met het ontwerp van moderne drinkwateroplossingen. De BACH van myBach gaat daarbij verder dan de functie van een klassieke drinkwaterfontein: hij combineert hygiëne, robuustheid, toegankelijkheid, energie-autonomie en digitaal hygiënebeheer tot een totaaloplossing die klaar is voor de smart city.

Zo krijgen beheerders precies wat telt bij openbare infrastructuur: Veiligheid, controle, traceerbaarheid en economische duurzaamheid op lange termijn.

Veelgestelde vragen over de aanschaf van een drinkwaterfontein

Moet elke gemeente een openbare drinkwaterfontein plaatsen?

Er is geen algemene verplichting om op elke willekeurige locatie een drinkwaterfontein te plaatsen. De wetgeving maakt de beschikbaarstelling van leidingwater op openbare plaatsen echter uitdrukkelijk onderdeel van de openbare watervoorziening, voor zover dit technisch haalbaar, noodzakelijk en proportioneel is. De concrete uitvoering hangt af van de lokale bevoegdheden en omstandigheden.

Vervangt hygiënebewaking de waterbemonstering?

Nee. Het hygiënebeheer registreert operationele indicatoren zoals temperatuur, verbruik en status. Het meet geen microbiologische parameters en vervangt geen wettelijk verplichte onderzoeken. Het helpt beheerders echter wel om afwijkingen sneller op te sporen en operationele processen inzichtelijk te documenteren. Vanaf 2027 kan er bovendien een module voor watersterilisatie worden toegevoegd (hiervoor is een stroomaansluiting vereist).

Kan de BACH zonder stroomaansluiting en zonder zonnepaneel worden gebruikt?

Ja, hiervoor is een optionele energie-autonome uitvoering beschikbaar. Deze wekt de benodigde energie op uit de waterbeweging of de aanwezige waterdruk en is daardoor niet afhankelijk van zonlicht.

Is er subsidie mogelijk voor drinkwaterfonteinen?

Afhankelijk van de regio, de aanvrager, de locatie en de context van het project kunnen er subsidiemogelijkheden zijn. Omdat programma's, deadlines en voorwaarden variëren, moet dit worden gecontroleerd vóór de opdrachtverlening en de start van de bouw. Aquadona kan op verzoek doorverwijzen naar gespecialiseerd subsidieadvies van de DGF.